به گزارش فائزون، یازدهم مردادماه، سالروز شهادت آیت‌الله شیخ فضل‌الله نوری، عالم مجاهد و فقیه مشروطه‌خواهی است که در برابر انحراف نهضت مشروطه و نفوذ جریان‌های غربگرا ایستاد و سرانجام در مسیر دفاع از شریعت و استقلال سیاسی کشور به شهادت رسید.

 عالمان شیعه همواره در برابر ظلم، استبداد و بی‌عدالتی نقش‌آفرینی کرده‌اند و در بزنگاه‌های مهم تاریخی، از جمله نهضت مشروطه، تلاش کرده‌اند مسیر تحولات سیاسی و اجتماعی جامعه را در چارچوب آموزه‌های دینی هدایت کنند.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین مصطفی محمودی صاحبی عضو هیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، با اشاره به سالروز شهادت شیخ فضل‌الله نوری، بیان کرد: این عالم مجاهد با تأکید بر ضرورت حاکمیت شریعت در ساختار سیاسی کشور، در برابر انحراف نهضت مشروطه ایستاد و سرانجام قربانی تبلیغات، تهمت و جریان‌های غربگرا شد.

وی افزود: شیخ فضل‌الله نوری در سال ۱۲۲۲ در نور مازندران و در خانواده‌ای مذهبی و روحانی متولد شد و پس از فراگیری علوم دینی در نجف اشرف و رسیدن به درجه اجتهاد، به ایران بازگشت و در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی به ایفای نقش پرداخت.

عضو هیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان افزود: شرایط نابسامان حکومت قاجار، استبداد، فاصله گرفتن حکومت از ارزش‌های دینی و همچنین دخالت بیگانگان در امور داخلی کشور، از مهم‌ترین عواملی بود که شیخ فضل‌الله نوری را نسبت به تحولات سیاسی جامعه حساس کرد و او را به سمت مبارزه با ظلم و انحراف سوق داد.

مشروطه باید در چارچوب شریعت باشد
وی ادامه داد: شیخ فضل‌الله نوری در ابتدا از اصل مبارزه با استبداد و محدود شدن قدرت شاه حمایت می‌کرد، اما معتقد بود قانون‌گذاری و اداره جامعه اسلامی نمی‌تواند جدا از احکام شریعت باشد و هشدار می‌داد که نفوذ جریان‌های سکولار و غربگرا می‌تواند نهضت مشروطه را از اهداف اولیه خود منحرف کند.

محمودی صاحبی بیان کرد: تلاش‌های شیخ فضل‌الله نوری برای صیانت از ماهیت دینی مشروطه موجب شد اصل نظارت فقها بر قوانین مجلس مورد توجه قرار گیرد تا مصوبات مغایر با احکام شرع، امکان اجرایی شدن نداشته باشد؛ موضوعی که بعدها در قالب مفهوم «مشروطه مشروعه» در برابر «مشروطه مطلقه» مطرح شد.

وی تصریح کرد: شیخ فضل‌الله نوری به دنبال آن بود که نهضت مشروطه در مسیر مبارزه با استبداد باقی بماند و در عین حال از چارچوب شریعت اسلامی خارج نشود، اما جریان‌های غربگرا با فضاسازی و تبلیغات گسترده، وی را مخالف اصل مشروطه معرفی کردند.

شیخ فضل‌الله؛ قربانی شایعه و تبلیغات سیاسی
عضو هیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان با اشاره به فشارهای واردشده بر شیخ فضل‌الله نوری گفت: مخالفان با نسبت دادن اتهاماتی همچون مخالفت با مشروطه و حمایت از محمدعلی شاه، افکار عمومی را علیه این عالم مجاهد تحریک کردند و پس از تسلط مشروطه‌خواهان بر تهران، عرصه بر مخالفان سیاسی آنان تنگ شد.

وی افزود: در آن شرایط، برخی افراد برای حفظ جان خود به سفارتخانه‌های خارجی پناه بردند و حتی به شیخ فضل‌الله نیز پیشنهاد شد برای در امان ماندن به سفارتخانه یکی از کشورهای خارجی پناه ببرد یا پرچم یک کشور بیگانه را بر سر در خانه خود نصب کند، اما او این پیشنهاد را نپذیرفت.

محمودی صاحبی ادامه داد: پاسخ تاریخی شیخ فضل‌الله به این پیشنهاد نشان‌دهنده عمق اعتقاد او به استقلال و عزت اسلامی بود؛ چنان‌که تأکید کرد پس از سال‌ها مجاهدت و سفید کردن محاسن در راه اسلام، چگونه می‌تواند زیر پرچم بیگانگان قرار گیرد.

وی خاطرنشان کرد: شیخ فضل‌الله نوری سرانجام بازداشت و محاکمه شد و در روز یازدهم مرداد ۱۲۸۸ در میدان توپخانه تهران و در ملأعام به دار آویخته و به شهادت رسید.

عضو هیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان گفت: تبلیغات گسترده‌ای که پیش از شهادت شیخ علیه او شکل گرفته بود، نشان می‌دهد که چگونه می‌توان با شایعه‌سازی، تحریف واقعیت و تحریک احساسات عمومی، جایگاه یک شخصیت اثرگذار را در افکار عمومی تخریب کرد.

وی با اشاره به پیامدهای شهادت شیخ فضل‌الله نوری اظهار کرد: پس از شهادت این عالم مجاهد، جریان روحانیت بیش از پیش از ساختار سیاسی مشروطه کنار گذاشته شد و زمینه برای فاصله گرفتن دین از سیاست فراهم شد؛ روندی که در سال‌های بعد آثار خود را در دوره حکومت رضاخان نشان داد.

محمودی صاحبی با تأکید بر ضرورت بازخوانی تاریخی شهادت شیخ فضل‌الله نوری بیان کرد: این واقعه صرفاً یک حادثه تاریخی نیست، بلکه هشداری درباره پیامدهای عوام‌فریبی، شایعه‌سازی، حذف شخصیت‌های اثرگذار و قضاوت‌های احساسی است.

وی خاطرنشان کرد: جامعه‌ای که آگاهی، تفکر انتقادی و انصاف را کنار بگذارد، در برابر فضاسازی و تبلیغات آسیب‌پذیر خواهد شد و ممکن است تصمیم‌هایی بگیرد که آثار آن سال‌ها باقی بماند.

عضو هیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان گفت: ماجرای شیخ فضل‌الله نوری نشان داد که بی‌تفاوتی مردم در برابر ظلم، بی‌عدالتی و حذف شخصیت‌های دینی و اثرگذار می‌تواند زمینه را برای تکرار چنین وقایعی فراهم کند و از همین رو، شناخت دقیق تاریخ و بررسی منصفانه حوادث گذشته برای نسل امروز یک ضرورت است.

انتهای خبر/ https://asrehamoon.ir/vdceoz8z7jh8ofi.b9bj.html